A fedarel le rel lo khi Laimi caah zeihmanh santlaihnak um hlei ding khi um lo.

Sachunh hlan chawl phah…

Kan Lai pupa bia i “sachunh hlan chawl phah” ti hna kan ingeih vemi hi a mak, ka ti.

Kikawngpi cu a hnak ah an von chunh i a tluk taktak hnu lawngah khin a thi. Mah cun, a sa cannak ah chawlno (hnah hring) an phahpiak tawn. Chawlno cung cun a sa can i phawt le ihleh cio a si.

An lu ah an tuk cangmi kikawng hmanh khi an chunh taktak rih hlan ahcun, ruahlo in “vuk” tiah a zaam diam kho. Chawl an iphah cia nain, sa nih a zaamtaak sual citcet hna ahcun, an sahrawm thah duhmi cu pakpalawng ah aa chuah.

Kikawng sia, naatum khalh emem ti phun khi a lu tuk hnu hmanh ah zaam an hmang tawn. Iralrin taktak an hau.

“Sachunh hlan chawl phah” phun cu ka hmang bak ve. Nan hmang tuk lawlaw ve.

Veimalo pawl i “sachunh hlah chawl phah lawngte” an von si tikah khin aipuang an si.

Zei ruangah dah meithal nan itlaih? Federal ruah ah maw ramtang ah nan rak luh lulh kha si? tiah biahalnak um sehlaw zei nan ti hnga?

Kawlsen le Kawlhring an buainak nih a’n tlirh hna i zalam cung chuah a si. Zalam cung chuah men nih Kawlhring cu a hnin kho lo i ramtang ah zaam cio i meithal itlaih si hoi.

Kawlhring kan doh lai i Kawlsen nih uknak a tlaih lai. Cun, federal kan ti ve lai ti deuh khi a lo.

A fedarel le rel lo khi Laimi caah zeihmanh santlaihnak um hlei ding khi um lo. Kawl a si lo pawl i kan herh hmasa bikmi cu mahte khuakhan lairel khawhnak a tam khawh chung tam in kan ram chungah ingeih khawh si bik.

A min khi fedareel an va ti pek, faderel an va ti pekah, Kawl hiip tukmi pawl thotho hruainak cu zeidah san a va tlaih hnga.

Tuluk, Japan le Korea tbk pawl hi a faderel le fedarel e ti um lo; anmah le province cio ah mahte khuakhan lairelnak ṭha tein an ingeih. Phun khat an si ko bu ah, an phung a ṭha kan ti ko lai.

Japan le Korea hna cu phun khat khan an si dih cang i tahchun awkah a vaa tlak hnga lo. China khi communist an si nain, an ram chung ethnic hme tete pawl caah an ti ṭha tuk. Western pawl nih an soi leen hna bantuk khi si lo. An holh an ca an phunglam ṭha tein ikilven khawhnak an ngei dih.

Chin pawl tu hi cu kan rak molh deuh ngai. VTM nih Aung San a rak uar tuk lawpaw i Buddhism kha Chinram chung karhter dih a rak timh.

Nizan tihni ahkhan, Laisen pawl nih PiSuu an uar tuk lawpaw ve hoi i a pa milem le Kawl biaknak phunglam rumro Chinram karhter an timh. CND an khap i kawl titoihpuai cu hlunghlai emem in an tuah huar.

Melem phunphai, national hero hei ti phunphai a uar tukmi pawl khi democracy ram ah cun a um lo. Democracy ram ah cun, mipi zaraan harsatnak tu khi zapi philhlonak ah hmelchunhnak an ser tawn. North Korea hei ti, Veitnam le Cuba tbk phun nihkhin “hero” milem ser phunphai cu an uar.

Mino pawl nih heh maw tiah a tawlei in Kawlhring uknak cu an doh lio ah, an lulei ah cun, khuazeimaw pawl nih faderel e zei e, pinlung ngilakhaan e rak ti si ve hoi.

Kawlhring ho khi Mirang ah maw an ruah hna hnga! Kawlsen pawl nih le a ping in a pingmi lawngte.

Sachunh hlanah chawl phah leen lengmang hi kum 60-70 renglo an rak tuah bal cangmi si i a simh zong simh pah awk ngai ding cu an si naan. Cangai an lo. A sirlei in kal zeel an itiim.

Ral kan tho iti vevek ahcun, ral teinak strategy tah nan suai hmasa. Federal ngilaakhan nih maw ral an teiter hna lai. Pinlung sachoh nih zei a chuahpi lai loh.

Feedarel an ti. Future Phunghram an ti.
Si te si lo.

Phunghram le feedaral kong ah buai ti hlah uh; nihnih thum ah kan liimpiak khawh tuk hna tiah cawnpiak an hau eh. 😀 😀 😛 Ka zai… 😀 😀 Credit-Salai C Alexander

Be the first to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published.


*