American Le ASEAN Bawmhnak In Kawlram Mipi Chanchuahnak

American Le ASEAN Bawmhnak In Kawlram Mipi Chanchuahnak

American ASEAN Meeting hnu ah Mr. Derek Chollet cu Thai, Singapore, Brunei ah a tlawn. June 4-14 tiang a rau. Kawlram Democracy lei kir ter awk ah a sawm hna. ASEAM nih an Ṭuanding mi UN le International nih nawl le phaisa pek mi Kawl mi harsa bawmhnak cu aco tu sin ah a phak khawh nak hnga kan I zuam a herh ko a ti. Ralhrang Rallokap nih Thai in ara mi Bawmhtu phu cu Kawlram lutnak nawl a pek hna lo. Cucaah Mr. Derek Chollet nih Thai PM pa a tawn. Ramri lonh in Kawl mipi bawmhnak cu nan kan bawmh a herh ko tiah a ti. India PM Modi cu MAH Hawikom asi caah, Ramri lonh in bawmhnak a cohlan ve lo. CHIN MI bawmhtu an har cang lai tinak asi. CBC USA le Ramdang um CHIN fanau kutke lawng in a nung ding mi CHINMI kan si cang.

CBCUSA nih IDP ah aum lo I, India ah aum mi Ralzam cu kan bawmh hna lai lo tiah Dr. Thla Awr nih ati. Modi nih a bawmh fawn hna lo. India um mi Ralzam le CDMer bawmhtu hi Vawlei ah an um ti rua lo. UNCHR nih Refugees a phih. Ramdang um CHINMI kan pa le nih Refugees an phih ve fawn. India cozah nih Exit permission an pek duh fawn hna lo. Ram le miphun a ngeih ve lo mi bang, zangfah te khi an si ko, India ah harsatnak phun zakip tuar mi Refugees le CDMers hna cu.

June 16-19 tiang tuah ding mi ASEAN – India Meeting ah Kawlram PEACE I zuam cio ding ka fawrh hna lai tiah Malaysia PM Datuk Saifuddin Abdullah ati. India Ramri lawnh in Mipi bawmhnak cu India sin ah kan chimh lai. ASEAN biachahnak (5) tlin ter awk ah le, ASEAN phung ah aum lomi lamdang zong in bawmhchan an herh ko tiah a chim rih. Kawlram Ralzam hi Bangladesh 1.5 million an um, Malay ah 150000 leng an um I kan thil a rit ngai ngai tiah a ti rih.

American nih Kawlram ah siseh ti an duh mi cu: Democracy ah kir ṭhan uh. Nuhrin covo um cikcek veseh ti hi asi. Federal kong pelte hmanh aa tello. NUG le SAC I tawn in buaibainak dai ter kha aatimh lo. Amay Suu le MAH tawn ter lawng ah Kawlram adam lai; Democracy ah an kir khawh lai; Nuhrin covo Amakhan asi fawn lai tiah USA nih fek tein an zumh. EAOs cheuh khat he PEACE tuah, PDF le CDF meithal chiah terin PEACE tuah timi hna cu zertiam bia asi. Kawlram damnak le Democracy lei panh nak asi lo tiah Derek Chollet nih ati.

2023 ah Rallokap nih tuah ding mi thimhnak cu kawlram damnak asi lo. Kawlram raldohnak chansau tertu asi lai. Dinfel nak aum lo mi depde rian asi. Adohtu le a cohlan lo tu le an hruaitu vialte tlaih dih an si. Thongthlak an si. Tazacuai lio mi, thihdan pek mi zong an um. Thimhnak tuah a duh ngai ngai ahcun thihdan a pek mi hi zuk ṭhanseh, Party vialte I tel dih mi thimhnak tu tuah deuh seh, tiah Mr. Derek nih a ti. NLD CEC le NUG cu phu hnih ah aa ṭhen cang caah, NLD cheukhat le Titsa phoah PMT te pawl bantuk hi thimhnak an lut khawh lai caah dinfel mi asi ko tiah MAH nih a ruah tiah ati phah.

ASEAN in Humanitarian bawmhnak cu NGOs 700 leng nih an doh. Mi sifah sin a phak lai lo kan phang tuk tiah Mr. Derek nih a ti lio ah ICRC (မြန်မာနိုင်ငံ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ကြက်ခြေနီ အဖွဲ့) nih SAC he kan ṭuanṭi lai Ready kan si an ti ve. ASEAN nih bawmh ding mi cazin ah CHIN aa tello kha cu nan hngalh cang ko rua. ASEAN bawmhnak in USDP cu a bawmh tu SAC an si.

Mr. Derek nih a ti rih mi cu: MAH nih CDF PDF cu Raldoh ah na tei bal hna lailo caah anmah he bia I ruah uh. PEACE kawl uh law, aatel ding mi vialte an I tel mi Election tu tuah uh ati. 2020 thimhnak kha nung ter uh ati lo caah NLD kan caah a fak khun ko.

ASEAN Biachahnak 5 hna cu: Ralhrang sinak hmakhat te ah ngawl dih uh. Aa tel ding vialte he PEACE bia I ruah uh. ASEAN Special Envoy pa he kawlram daih nak caah I ruah ṭi uh. Kawlram ah ASEAN nih Humanitarian ṭuan ding. ASEAN Special Envoy cu Amay Suu, Tamada Win Myint le Thongtla mi le hrem mi vialte he ton ter ding.

UN Kawlram Special Palai Ms. Neoleen Heyzer nih Biaruah ding le ton ding vialte he I ton uhlaw, bia I ruah cang uh. Kawlram adam khawh ti lailo. Innlo khuaram chuak tak mi 1000000 leng an si cang. Ramdang ah aa dawr mi 40000 leng an si. Innlo le Biakinn duahmi 12700 asi cang tiah a zai ve. Ms. Derek nih Tuluk hi dai tein kawlram kong ah um ti hlah. Nangmah nih tlang na tlak hna ahcun Ral a dai khawh lai tiah Tuluk cu a mawtchiat leng ve hna. Nain Tuluk nih ASEAN ram I remh hna hlah seh tiah American nih a ka tuahto mi asi. Solomon Tikulh ram hna he hawikomh nak ka tuah cang. Pacific Rili ah Keimah ka Lal cang lai, American cu Rili ah hmunhma hip in ka tei lai tiah kaa zuam lio ah ASEAN he hawikomh nak serh cu Tuluk caah ei khawh asi lo tiah a leh ve hna. Tuluk hi umhlah sehlaw, MAH te hi kan thluk nak ahlan tuk cang.Credit- Zingtincuai Cinzah

Be the first to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published.


*